Wat Niemand Je Vertelt Over Ondernemerschap: Eenzaamheid, Kwetsbaarheid, ADHD, Tools En Start-Up Tips

Hallo, ik ben Mathias Lamerois, ik ben oprichter en communitybouwer bij Rubicon en ik luister naar Bens Mentors. Voor we beginnen, welkom en dankjewel om week na week naar deze show te luisteren en te kijken. Dat betekent de wereld voor ons en het is ongelooflijk wat we al met Bens Mentors hebben kunnen doen. Maar vooral, het voelt alsof we dan nog maar aan het starten zijn. We gaan nog zoveel waarde voor jou creëren en het zou jammer zijn als je daar iets van mist. Dus volg Bens Mentors op dit platform en klik op het belletje om een melding te krijgen bij elke nieuwe aflevering. En als je geniet van deze gesprekken, zou het me een enorm plezier doen als je ook een rating kan geven.

Dit vraagt maar 10 seconden en helpt ons samen groeien naar nog betere content en nog meer topgasten. Dankjewel en geniet van het gesprek. Goeiemorgen Mathias. Goeiemorgen Ben. Een doofsgenoot, maak dat mee. Ja, je hebt dat gedacht nog. Ja, je zei het net voor dit gesprek. Het is een kleine wereld, de ondernemerswereld en ook gewoon België. Maar een mede-ondernemer en best wel een goeie tegenkomen in je eigen gemeente, ik vind dat wel iets speciaals.

Ja, de afstand en de nabijheid van ondernemerschap in Vlaanderen, dat is zo raar. Meestal is het Gent of Antwerpen of Brussel. Daar toe moet je gaan, maar een keer mogen doen in ons mooie dorpje is heel fijn. En dat was eigenlijk een leuke intro. Ik had er niet aan gedacht, maar je brengt mensen ook echt bij elkaar. Dus je doet dat met Rubicon, iets waar je nu al zes, zeven... Zes, zeven jaar mee bezig bent. Klopt. Wat is Rubicon?

Rubicon is eigenlijk een community voor ondernemers. Nu, er zijn er al een aantal. Ik ben zelf ook niet geweest van de volkers en unizo's van deze wereld in de laatste vijftien jaar. Maar hetgeen dat ik een beetje miste in mijn eerste vijftien jaar met ondernemerschap, was een beetje de diepgang. Vaak is dat zo'n netwerkborrel met wie doe je, wat zei je. En dan een lauwe kava drinken en een instantie met mijn hespen. En ik zei terecht, vergeet nog heel veel prikkels vaak. Dus ik miste zo'n beetje de kleine gesprekjes, de diepgang, de echte gesprekken.

Gesprekken waar het ook gaat over wat er niet goed gaat. En dat is een beetje die kern van Rubicon. Een plaats waarin je je heel kwetsbaar en open kunt opstellen als ondernemer. Dat is ook een trend dat precies meer aan de gang is. En daar heb jij dan ook je impact op. Dat vroeger het meer was van alle dingen vertellen dat goed gingen en je successen delen. En tonen hoe goed jij en je bedrijf wel... Maar nu zie je steeds vaker mensen ook hun mislukkingen delen.

En ook een keer vertellen als het niet zo goed gaat. En zichzelf echt kwetsbaar openstellen. Wat vind je daarvan? Ik denk dat je het merkt op bepaalde thema's. Dat het makkelijker wordt om erover te spreken. Sommigen doen het extreem. Soms misschien te extreem zelf. Sommigen gaan het een beetje gebruiken in hun voordeel.

Dat je zegt, ik heb iets een beetje moeilijk. En dan ergens... Er is nog wel een beetje een manier in om ergens resonantie te gaan creëren. Maar de echte authentieke kwetsbaarheid vind ik nog altijd een beetje te kort schieten in Vlaanderen. Waarbij je ook wel een stukje ownership neemt. Want je kan gaan klagen en zagen over wat er allemaal niet goed gaat. Maar je kan dat ook doen vanuit... Dit was even moeilijk.

En toen heb ik dat gezien of dat ervaren. En dat was het gevolg ervan. Dus ik denk kwetsbaarheid met een soort van kracht brengen. Ook een heel moeilijke balans is. Een hele zoektocht ook. En hoe breng je die... Die kwetsbaarheid binnen Rubicon? Op welke manier maakt dat er een deel van uit?

Wat je merkt is dat heel veel ondernemers... Zich best wel alleen voelen in hun denken, maken van keuzes. Het is normaal dat ik mij zo voel als leider of als verkoper. Ook in het nemen van acties. Een beetje zo'n impostersyndroom. Man kan dat hier wel. Dus je merkt al eens dat ze vaak wel een stukje onzekerheid hebben. En dat hun vrienden, familie, ouders...

Daar niet altijd kunnen naar luisteren. Omdat ze er te dicht bij staan of er geen ervaring in hebben. En... Je merkt dat ze in eerste plaats vooral nood hebben aan een soort van veilige space. Met mensen die er ook in zitten. En waar het de afspraak is dat er een hoge confidentialiteit is. En op die manier bieden we een stukje die ruimte te creëren om... De delen wat er moeilijk gaat, ook ergens scherp te krijgen van over wat gaat het juist.

Want ik kan wel iets delen, maar vaak hebben mensen niet echt door waar het over gaat. Om dan in die veilige plaats en... Ja, een antwoord te gaan vinden. Ja, je hebt er ook meer tijd voor nodig hé. Je kunt dat niet zo op vijf minuten even vertellen zeker. Dat is een perceptie dat dat niet zou kunnen. Ik denk dat je op vijf minuutjes heel veel kan. Maar je hebt wel een aantal afspraken nodig.

Van, als wij nu vijf minuten praten en ik mag jou alleen vragen stellen. En ik mag doorvragen naar wat er jou echt bezig houdt. Dan kunnen we vijf minuutjes best wel ver geraken. Maar we hebben wel toestemming nodig van elkaar om helemaal in diepte te duiken. Dat je daar allebei ook voor open staat. Ja. Je hebt afspraken nodig. Werken jullie ook met die uitgeleide afspraken binnen Rubicon?

Ja. Spelregels zijn heel belangrijk. Van wat er wordt gedeeld blijft in de groep. Maar ook de rol van elkaar. Is het oké als we elkaar echt helemaal to the point houden? Hoe prikkelend mag deze sessie zijn? 0, 10. Als iedereen een 10 geeft en we geven elkaar toestemming.

Dan kan je ook echt gaan doorvragen en elkaar gaan spiegelen. Weliswaar volgens... Constructiviteit, zeg maar. Ja. Nu ben je met Rubicon heel mooie dingen aan het doen. Ik zou er straks ook graag nog verder in detail op gaan. Maar om te begrijpen wat je nu doet, denk ik dat het ook belangrijk is om even over de aanloop daarnaartoe te gaan.

En interessant daarbij is dat je een geschiedenis hebt van ondernemerschap. Voordat je met Rubicon start. Dat is het summum van ondernemerschap. Met andere ondernemers werken en allemaal elkaar stimuleren. Maar als we eens kijken naar die eerste ervaring na jouw studies. Zo larig was dat, hè? Ja, dat is al even geleden. Hoe heb je die eerste werkervaring ervaren?

Hoe ben je daar terecht geraakt? En wat was dat juist? En hoe was dat voor jou, die eerste ervaring? Ik ben afgestudeerd midden in de financiële crisis. Dus alle banken waren aan het instorten in 2008. En... Ik ben afgestudeerd in finance. Dus niet een ideaal moment.

Maar achteraf gezien ook een megakans. Ik ben uiteindelijk begonnen als een soort van Belgische countrymanager voor een Spaans zonnepaneelbedrijf. Die eigenlijk een man zocht toen om do-it-self-kits van zonnepanelen op Belgische daken te installeren. Blijk achteraf dat die do-it-self-kits waren gemaakt voor Spaanse daken en niet voor Belgische daken. Dus je kreeg eigenlijk een vrijgeleide om te gaan ondernemen

en iets in de markt te plaatsen. Een beetje een soort van ondernemer zonder nog alle risico's die eraan verbonden waren. En... Ja, ik denk ook een stukje naïviteit. Dat je een stukje begint dingen te proberen. En wat ik gemerkt heb toen bijvoorbeeld was het belang van een goede verkoper voor die zonnepanelen. Waar dan vooral energie-duskundige mensen die een soort van vertrouwen uitstraalt.

Denk aan grootvaders die bij je thuis komen en je dak inspecteren. Die dat heel graag deden. Dat was toen nog een beetje een hot-technologie. En door die gewoon een mailtje te sturen bleek achteraf dat dat de ideale verkopers waren. En dus dat bedrijf is heel snel gegroeid. Op zes maanden tijd hadden we al meer dan een miljoen euro omzet. Puur door zo'n heel kleine trigger als het sturen van een mailtje.

En ik heb toen ontdekt van je kan eigenlijk als je gewoon probeert simpele mailtjes kan je eigenlijk heel veel losmaken. Dus dat eerste succesje heeft ook wel een beetje mijn ondernemerschap aangewakkerd en gevoeld van dit ligt me wel dat spel spelen van zoeken naar de puzzel.

Dus ik zoek heel graag naar hoe kun je het verhaal brengen in de markt. Wat is dat dan juist dat je daar uit hebt geleerd? Uit die eerste ervaring van dat zoeken naar bepaalde puntjes of knoppen waarop je kan drukken om het bedrijf beter te laten gaan? Wat zocht je daar? Of wat vond je daar?

Ik denk dat de skill die ik daar heb geleerd en eigenlijk ook in de vijf, zes bedrijven nadien telkens heb toegepast is als je een probleem kan definiëren in de markt en je gaat recht op jouw doel af ik heb me ook een mailtje gestuurd

en je zegt van ik wil met jou spreken, ik herken dit dat dat eigenlijk best wel werkt. Dus ik was toen wat mensen noemen het outbound het direct aanschrijven van een ideale klant via een e-mail en als die heel laagdrempelig is dan kan je eigenlijk vrij snel tractie creëren met een product.

En vandaag merk je dat heel veel ondernemers het proberen via omwegjes en Instagram en LinkedIn maar ik denk de kracht van gewoon een simpele mail naar een doelgroep en een vraag stellen erin niet te lang dat dat een cruciale skill is. Want als dat werkt dan kan je eigenlijk elk bedrijf

doen werken. Ik denk dat het vooral belangrijk is om die vraag te durven stellen. En te durven een keer outreach te doen als je je bedrijf of een boodschap of een vraag in het open wilt krijgen en nee heb je een ja kunt je krijgen

hè? Ja lijkt simpel voor mensen die dat al eens gedaan hebben en daar is succes maar voor heel veel mensen is dat een enorme trigger naar afwijzing, naar persoonlijk falen en de meeste mensen beginnen er niet aan. Ze denken ik val mensen lastig. Ze ervaren het van het andere als zelf niet fijn omdat het

vaak niet goed gebeurt. Maar het is een enorme weerstand die daar leeft maar degene die daardoor kunnen gaan die zie ik wel vaak slagen. En wat zeg je dan tegen iemand die schrik heeft voor afwijzing en die dan niet durft outreachen? Als je zou zeggen van doe dat gewoon

dat werkt niet. Dus wat dat er vaak wel werkt is is het eigenlijk omdraaien van hoe wordt je zelfvraag benaderd? Hoe koop jij? Wat geloof jij over een goede verkoper zijn? En

vaak geloven ze, er is zo'n quote die zegt dat ondernemers bij verkoop altijd denken aan een autoverkoper. Ze hebben vijfduizend ondernemers bevraagd en dan hoor je van een autoverkoper zowaar hard sales, charismatisch, een beetje manipulatief.

Dat is het beeld die we vaak hebben ook door de proximisten van de wereld en de telenetters die ons continu cold callen. Dus vaak denken ze onbewust dat dat the way to go is. Terwijl als ze zelf ervaren, want eigenlijk is dat niet wat ik zelf wil. Ik wil zelf graag iemand hebben die met je marktonderhoek komt te doen of

die via een aardrempelige podcast of via een workshopje mij ergens triggert of die mij een vraag stelt of die mij triggert. Dat is hoe ze dat zelf kopen. En dan denken ze, hé, dat kan ik eigenlijk wel. Ik kan wel nieuwsgierig zijn naar anderen. En dus een keer dat ze merken van

wat ik dacht te geloven en hoe ik zelf koop is in conflict, dan zien ze een krakje krijgen in hun overtuigingen rond verkopen. Dus dat is een rustig proces. Maar een keer dat ze die krak maken, dan zien ze wel een actie schieten. Ja, dan gaat het minder

over het pushen en gaat het duwen en trekken, maar eerder over het pullen, zeg maar. Niet push, maar pull. Ja. Mensen denken dat het push is, maar eigenlijk kopen ze pull. Dus, wat is het dan juist? En als je daar dan een beetje kunt over spreken met hen, dan

ga je die mindset wel wat shiften. Ik vind dat heel mooi, hoe dat je daar zei, van hoe heb je graag dat ze het bij u doen? Want dat klinkt zo weer simpel, maar dat zijn vaak de beste adviezen. Denk eens gewoon even na, hoe heb je graag dat ze het bij u doen, dat ze aan u verkopen?

Of heb je niet zo graag dat ze aan u verkopen, maar dat ze jullie vooral vragen stellen en rustig begeleiden in de koop? En probeer dat eens te doen bij iemand anders. Ik vind het mooi, dat ga ik meenemen. Ja, anders ga je in een soort van discussie en het is handig als ze een keer zelf

in de stoel van de klant gaan zitten. Dan krijg je ze uit hun hoofd. Ja, en niet alleen in ondernemen of in verkopen, maar dat is in het leven gewoon zo, een keer in de schoenen van iemand anders aantrekken. Als je met iemand praat of als je wilt inleven in iemand zijn situatie, als je die niet begrijpt

bijvoorbeeld, dat geeft vaak al meer inzicht in... in hoe dat die persoon handelt en hoe dat die persoon is. Ja, een van mijn favoriete oefeningen om te doen met ondernemers is vragen van, liefde ondernemer, kan je een keer zitten op de stoel als jouw co-founder

en dan laat ik hun echt een co-founder worden? Dan zeg ik, en hoe noem je, hoe zie je eruit? En dan stellen we vragen aan hun perceptie over de co-founder en dan merk je vaak dat ze op veel vragen geen antwoord hebben hoe die zich voelt, hoe die denkt. Wat dan ook maakt van, ik heb heel veel assumpties over

mijn co-founder, over mijn klant, of over mijn werknemer, of over mijn vrouw. En dan worden ze veel empathischer naar elkaar toe en luisteren ze beter. Ik had deze voor iets later voorzien, maar daar komt

het ego heel hard bij kijken. We zijn zo hard met onszelf bezig, als ondernemer, maar ook gewoon daarbuiten. Iedereen is heel hard met zichzelf bezig, of veel mensen toch. Welke rol speelt het ego volgens jou in ondernemerschap?

Of speelt het helemaal geen rol? We hebben allemaal een ego en een ego dient er om ons te beschermen tegen onze kwetsuurtjes uit de jeugd, uit de volwassenheid, uit de zaken die ons nauw aan het hart liggen.

Dus ik denk dat het heel normaal is om een ego te hebben. Dat is ook een beschermende factor. De vraag is enkel, je kan het ego gaan aanvallen. Ik kan tegen jou zeggen, jij moet die vragen zo stellen, of jij moet dat doen. Wat we vaak onbewust heel hard doen en dan trigger je het ego.

Dus de vraag is, hoe kan je het ego omzeilen? Hoe kan je een gesprek voeren waarbij we het ego in onze auto laten, of in de kelder, en dat we er een beetje rondfietsen? De ervaring leert dat veel mensen het niet gewoon zijn om open

vragen te krijgen. Als ik aan jou zou vragen, zou je niet beter dat doen? Dan gaan we in een soort van discussie belanden. Maar als ik vraag, zoals jij ook zo mooi doet, hoe kijk jij naar? En er wordt bij vroegnaamheiden over wie je noemt, wat maakt, wie is voor jou, dan hebben we een heel oordeelloos

gesprek, veel meer diepgang, waarin we ook echt naar elkaar luisteren en dat je ook naar jezelf luistert, van wat geloof ik eigenlijk over? A, B of C. Dat is een klein detail, die open vragen, maar dat is een wereld van verschil

in de antwoorden die je krijgt. Ik heb dat ook moeten leren in het stellen van vragen tijdens een podcast bijvoorbeeld. Als ik alleen maar ja en nee vragen stel, dan zijn we heel rap klaar, denk ik. Maar als ik een open vraag stel, ik ga geen woorden in je mond leggen, of ik probeer

het toch om dat niet te doen, en ik weet niet wat het antwoord dan gaat zijn, maar dat is zoveel mooier. Vind je niet? Dan, in 2009, dus ik denk een jaar, of iets meer, minder dan een jaar, na jouw start in de

eerste werkervaring, was er een speciaal moment, denk ik. Je startte een tweede project, of een tweede job, en tegelijk richtte je jouw bedrijf Greensales op. Ja, ik... De les daar is een stukje...

Veel mensen denken van je moet gaan van loondienst naar vol ondernemer, of van één opdracht, en dan direct zo die sprong maken. Maar ik merk dat dat wel groot is, om die sprong te maken. Dus Greensales was een beetje voor mij mijn management-schap, zeg maar,

waarin je zo eens begint te gaan van één naar twee klanten, en twee keer gaan freelancen. En zo is dat wij met jullie lopen, en toen had ik één klant, en dan werden dat er twee, en uiteindelijk worden dat er tien of twintig, en begin je een beetje meer te gaan productizen. Dus Greensales was een beetje zo mijn

experimentele eerste stapjes, met dan een eerste klant die een beetje betaalt. Ik noem het vaak het cash-project, een grotere klant die je een beetje geld geeft, en dan daarnaast het droomproject, twee dagen vrij, één dag vrij, om te beginnen werken aan

waar het echt over gaat, en waar je echt naartoe wil. En was er een link tussen die twee? Het cash-project en het droomproject? Ja. Ja, het is heel fijn om ergens te leren tijdens het cash-project, om het dan te kunnen gebruiken tijdens het droomproject. Bijvoorbeeld in jouw geval

zou het kunnen fijn zijn om een podcast te maken voor een grote bank, vier dagen per week, goed betaald, en met die lessons learned en een netwerk, kan je dan één dag per week bijvoorbeeld beginnen met een eigen podcast, reeks of studio, enzovoort.

Dus het is heel fijn om te mogen leren betaald, terwijl als je het moet leren zonder de nodige centjes, zeg maar, dan wordt het veel spannender, en leer je ook minder snel, ben je meer aan het overleven, en kan je niet zo creatief zijn als je echt zou willen. Ik denk dat het daar ook vooral gaat over

niet alleen leren en daarvoor betaald worden, maar ook leren met mensen die al jaren in dat vak zitten, waarvan je zoveel meer kan leren dan als je het allemaal zelf moet uitzoeken. Ja, absoluut. In die eerste fase ben ik gewoon aan het leren dat het geld is. En altijd.

Hoe werkt zo'n management-vernootschap? Wat is een reden om een management-vernootschap op te richten, en wat zijn daar zo wat voordelen van? Dus het is gewoon een naam, eigenlijk is heb je een BV vandaag, noem het, een

vernootschap die kan verschillend nut hebben, en meestal spreekt men klassiek over management-vernootschap, dat is je eigen vernootschap, daar zet je je auto in, en je tankkaart, en je bureaustoel, enzovoort. En dan heb je de werkvernootschap, dat is waar je meestal ook met anderen in samenwerkt,

en van daaruit eigenlijk het echte bedrijf opricht. En in Vlaanderen is het de gewoonte om werkvoortstappen te hebben met meerdere vernooten, bijvoorbeeld, en elk factureert dan vanuit zijn management-vernootschap aan dat. Maar dat woordje werk of

management is puur taal, heeft geen echte juridische functie. En wat is dan het voordeel van met een management-vernootschap? Op te werken en niet gewoon samen in dat bedrijf te zitten, of in die werkvernootschap zonder een management-vernootschap? Dan ben je misschien

altijd bij een loondienst, bijvoorbeeld, maar dan moet je heel goeie afspraken maken over, jij wilt graag een BMW, ik wil een Audi, jij wil graag meer op het restaurant gaan, dus dat heeft vaak het verwarren, terwijl, als je het privé pakt, kan je jouw eigen fiscaliteit optimaliseren, zeg maar.

Interessant. En in die werkvernootschap, dan zijn er gewoon duidelijke afspraken over, jij factureert dit, jij factureert dat, en dat zijn je taakjes. As simple as it can be, ja. Ah, oké, interessant. Dan, Greensales, jouw zijprojectje

draait er wel uit tot iets moois. Je bent op een moment gepivoteerd naar Ariat. Waarom was het tijd om te pivoteren? Greensales, die eigenlijk, zoals de naam het zegt, business-en-report voor groene bedrijven, hernieuwbare energiebedrijven, eerst die zonnepanelen, dan ook

laadpalen, elektrische voertuigen, zonneboilers, enzovoort. Dus we hielpen op basis van die lessons learned, van die eerste mailtjes daar, hielpen we ook andere bedrijven om daarin te groeien. Maar dat was nog aan de vooravond van de digitale revolutie. Vandaag

ken je anders meer, maar toen was het nog marketing, nog panelen aan de muur, zeg maar. En was digitale marketing nog iets heel nieuw. En je merkt dat die markt op ontploffen stond. Dus er was inderdaad veel vragen opkoming, maar er waren geen mensen in Vlaanderen die dat konden. Een beetje self-learned.

De scholen hadden hun eerste... afstudeerrichting. Dus er was een enorme nood aan talent daarin. En dan zijn we eigenlijk gepivoteerd van een soort van consultancybedrijfje met een paar opdrachtjes naar het stoffen en outsourcen van digitale marketingtalent naar

de grotere bedrijven. De banken, Belfius, Telenet, de KBC-app. Allemaal dat soort projecten werden toen volop gebouwd. Het was een beetje de de blauwe oceaan toen van een mooie niche. Voordat vandaag zijn er te veel spelers in die markt gekomen.

Maar vijftien jaar later, of niet? Tien jaar later. Dus toen was dat een beetje de vooravond. Dus je zag gevoelende opportuniteit. De opportuniteit in de digitale experience dan voor die bedrijven? Ja, en eigenlijk in de pivot van het

zelf gaan doen. Ik als één klant met één factuurtje naar het bouwen van een team van consultants die het in-house ging gaan doen bij al die mooie bedrijven. Ook aan veel grotere budgetten. Ja. Ja.

Misschien een moeilijke vraag, maar wanneer kan een bedrijf merken dat het tijd is om te pivoteren? Ik denk dat er heel veel redenen voor zijn, maar om het misschien naar de essentie weer in te brengen, is je hebt altijd een beetje twee stappen. De eerste stap is van, heb je een duidelijk

probleem dat je kan definiëren en waar mensen ervaren van, dat doet pijn. Als ik aan jou zou vragen naar het verkopen van jouw podcast, op een schaal van 0 tot 10, hoe moeilijk vind je dat? Dan zou je kunnen zeggen, ja, dat is een 10. Ja, dat is maar eens iets.

En dan de tweede vraag is, dus je hebt een probleem met een duidelijke pijn, heb je ook al doelgroep helder? Ja, ik wil er zijn voor ondernemers. Hoe helder is doelgroep? Ja, ook een 10. Dus je weet van, oké, ik heb een probleem dat ik voor wie wil doen. En dan de laatste vraag is, zijn mensen ervoor bereid? Misschien is niemand bereid

om een podcast voor ondernemers op te nemen en is dat een 0. Maar als je drie keer een 10 hebt, ze zijn bereid om ervoor te betalen, het is een probleem. Dat wordt tientallen keren herhaald en de doelgroep is heel duidelijk, dan heb je eigenlijk een problem-solution fit. Nu, dat is één iets. Eén keer dat je dat weet, weet je

er is een probleem en ik heb een oplossing. De volgende stap is dan, heb ik een product die ook aan de markt kan voldoen. Dus, misschien is er wel een probleem, maar is er ook een vorm. Je hebt nood aan een, pak dat dit zou drie dagen duren en ik heb geen tijd. Ja, dan is er een product dat nog niet

klopt. Dit is nu heel efficiënt bij mij thuis een uur, dus top. Ben je bereid om ervoor te betalen? Is dat iets recurrent? Kan je ervan leven als die installatie al duizenden euro's kost? Ja, dan wordt het dan veel moeilijker. Dus, het is niet dat je een probleem hebt,

dat je ook een product hebt. Dus, dat is dan de volgende check. En dan als je begint te voelen van, er is hier voldoende volume, dan kan je echt gaan opschalen. Dus op dat moment, moment van dat iedereen begon te beseffen dat AdWords, de Google Ads en de Facebook Ads begonnen te werken,

dan was er duidelijk nood aan talent. En we waren best ook bereid om erover te betalen, want het was heel duidelijk wat het rendement was op het aanwerven van talent in die markt. Dat is een heel belangrijk moment, die pivotzeil, dat je dan

pivoteerde. Ik vind het echt een leuk woord om te zeggen, maar van jij die ging gaan helpen in bedrijven, naar werken met consultants die in grotere getalen voor grotere bedrijven,

gingen gaan werk uitvoeren. Wat zijn de lessons learned in dat extreem groeien van dat bedrijf dan daar? Wat was het, tachtig medewerkers of zo? Ja, of tachtig consultants. Tachtig consultants, want dat is direct heel veel.

Ja. Wat zijn de key dingen om te schalen naar zo'n bedrijfsgrootte? In het begin een beetje fake it until you make it. Ik weet nog dat we bijvoorbeeld bij Paribas Fortis zaten. En we hadden zo'n slide gemaakt

en toevallig op die slide stonden er vijf andere banken. En ik weet niet meer waarom, ik denk dat we gewoon niet wilden tonen van vijf logos of zo. En ik denk dat ze toen onbewust de perceptie hadden, amai, die bouwen ook de digitale teams van andere banken.

En ik denk dat er toen is geklikt bij hen of zo van, oei, als zij dat doen dan moeten wij dat ook doen. We hebben dat niet ontkend of we hebben dat niet zwaar gaan ontkennen, zeg maar. Maar op dat moment, ja, dat is een megabank die gaven ons de kans om één

profiel, zeg maar, te gaan stafen. En uiteindelijk is dat dan gegroeid naar een dertigtal consultants die daar zijn gaan werken. En dus je moet ook soms een beetje durven niet liegen of niet oninteger zijn, want dat is belangrijk dat je dat niet doet. Maar soms kan het je geen kwaad om het een beetje te laten

de perceptie geven dat je wat groter bent dan je misschien effectief bent. Dus ik denk dat dat een belangrijk eerste stap was. En dan een tweede die ook wel tot die groei heeft geleid is ja, corporates hebben nu eenmaal veel geld, dus ik zie vandaag ook heel veel ondernemers die blijven

focussen op heel kleine klanten. Vandaag doen we dat zelf ook en dat vinden we zelf ook uitdagend. We werken graag, omdat we ook meer uit het hart, vanuit de passie voor start-ups en scale-ups dan mochten we dezelfde dienstverlening gaan doen voor corporates of grote KMO's hadden we al financieel gezien

veel meer stappen gemaakt, ben ik zeker van, dan dat vandaag de waarheid is. Maar ja, de passie op het hart ligt niet daar. Dus kijk naar klanten die misschien nu eerst de financiering kunnen doen. En ja, een van de grootste fouten om misschien te hebben over de valkuilen die ik heb gemaakt is

we waren jong, we waren tussen de 25 en de 30 op dat moment, dus geen enkele ervaring met leiderschap enzoan en waar het vaak is misgelopen is bij recrutering raar genoeg, want we deden zelf ook aan recrutering. En ik heb heel veel profielen aangeworven als mezelf.

Ik reikte met iemand, zo een paar zinnetjes dat je voelt van amai wat een creatieve jonge mens en goeie humor. Let's work together. Wat bleek achteraf dat we op een bepaald moment zaten met dertig medewerkers waarvan pakte 28 gele profielen als je dat kent. Dus heel creatief, heel veel ideeën. Dus ja, als je 28 mensen hebt die heel veel goed zijn in ideeën en heel veel kunnen brainstormen,

en er twee die het gaan uitvoeren, dan heb je een probleem. Dus ik heb heel lang gerecruiteerd naar het even beeld van mezelf, terwijl ik eigenlijk het omgekeerde nodig had. Mensen die structuur, orde, processen konden implementeren en heel taakgericht waren. Dus dat is een heel grote lesson learned geweest. Ja, ik kan er nog wel zeggen, maar ik ga misschien naar jou kijken. Of we gaan doorgaan of?

Ik vind, ja, je mag doorgaan zolang als je wilt hoor. Ik vind het, ik vind dat je heel mooi kunt vertellen en dat er zoveel in u zit dat gewoon eruit moet komen. Je bent echt een interessante ondernemer en ik hang aan uw lippen. Dat is al een heel mooie valkuil. Mensen aannemen die zoals jezelf zijn. Ik denk dat veel ondernemers die fout al hebben gemaakt of zouden maken. Want ja, werken met mensen die zoals jou zijn, dat klinkt leuk,

maar het is misschien niet het beste voor je bedrijf. En dat was ook een van de lessons dat ik van een andere ondernemer had gehoord in het zoeken van co-founders. Dat je dan, als je best iemand zoekt die je aanvult en niet hetzelfde profiel heeft. Heb jij al zo'n ervaring met co-founders? Ja, dus, dus recrutering, cruciaal. Ik ben een beetje van een beetje impulsief en ADHD van aard,

dus ik kan ook soms wel daar te snel in gaan. Dus lesson learned, hire niet zoals jezelf. Dus dan zijn we ook in andere bedrijven op zoek gegaan naar heel complementaire profielen. Ehm. Maar ook daar lag er een enorme valkuil. Dan heb je, ik ben zelf redelijk geel ook van aard, dus creatief, veelheid aan ideeën, snel en snel schakelen. En iemand die dan bijvoorbeeld heel blauw is,

dat wil zeggen heel detail georiënteerd processen. En van nature uit heb je er ook een soort van afkeer naar, want dat is iemand die je aanvoelt, maar lekker tijd ook een beetje in je pijn zit, die zegt van vertraag, en dat is enorm lastig. Ja, die heeft ook dingen dat jij niet hebt. Ja, dus het klinkt wel mooi om heel, complementair te zijn,

maar ik heb ook gemerkt dat het ook niet te ver mag liggen van elkaar. Vandaag de dag kies ik er eigenlijk liever voor om te werken met mensen die niet zoals ik zijn, maar wel heel autonoom. Dus op elkaar lijken, maar wel waarbij ieder heel autonoom kan werken. Vandaag mijn co-founder Stefan is ook iemand die het aan mij lijkt, maar we hebben elkaar niet nodig. Ik wil zeggen, we kunnen allebei ons eigen ding doen. Terwijl als je echt van elkaar afhangt,

dan wordt die, dan wordt dat verschil belangrijker. In het eerste bedrijf waren we, waren ze afhankelijk van mij, terwijl nu zijn we meer onafhankelijk van elkaar. Makes sense. Ja, dat je elkaar eigenlijk niet volledig nodig hebt om je werk te kunnen doen zeker, maar dat je ook vertrouwt in elkaar dat de dingen goed komen. Hoe autonomer dat je, ik heb liever een matuur senior team, waar er heel veel autonomie is, dan een,

te jong team, wat dan heel veel afhankelijkheid kan creëren, dan wordt de communicatie veel belangrijker. En als je weet dat je zo die consistente structurele communicatie minder in je hebt, maak het dan moeilijker dan nodig. Het loopt vaak fout op communicatie. Ja. Het loopt altijd fout op communicatie. Oh, altijd.

Dus dat is ook wel iets heel belangrijks om op te focussen, communicatie. En kan je overcommuniceren? Kan je te veel communiceren? Ik doe te weinig, dus ik zal het niet weten. Maar ik denk dat je niet te weinig kan communiceren, omdat consistente communicatie extreem belangrijk is. Maar het mag je nu ook niet draynen. Als je iemand bent die dat niet nodig heeft,

ja dan, je gaat forceren en een rol waar je dat heel vaak moet gaan doen, is ook niet zo fijn. Dan word je niet meer gelukkig in je eigen rol. Interessant. Je forceren in je eigen rol. Je bedrijf was dan heel sterk gegroeid naar ongeveer 80 consultants. Maar je merkte dat er zoiets speelde, je wou terug naar die start-up mode gaan. Je was geen manager, ik wil geen woorden in je mond leggen,

maar praat eens over het moment dat je dacht van ik moet terugschakelen naar iets van een start-up. Ja, ik ben absoluut verslaafd aan van 0 naar 1 gaan. Ik hou van een idee omzetten in een team en een product-market fit. Maar een keer het team er is, dan verlies ik mijn energie. Ik zou zeggen ergens ook, elke fase heeft een andere basis. En ik ben een goede baas in het eerste stuk, waarin er nog veel crisis enzovoort is. Maar het consistente, opschaalbare tweede stuk, het managerial stuk, is voor mij niet weggelegd.

En eigenlijk voor veel ondernemers niet. En daar ligt ook vaak het probleem dat het eigenlijk is een identiteitsshift. Op een bepaald moment moet je gaan van ik zorg voor mijn klanten, zoals jij vandaag voor mij doet. Maar plotseling word je iemand die... Ja. Anderen moet gaan managen die zorgen voor je klanten. En dat zorgt heel vaak voor een soort van leiderschapscrisis, vaak zo drie tot vijf

medewerkers. Dat ze eigenlijk iemand moeten zijn die ze helemaal niet willen zijn, maar wel denken dat ze moeten zijn. Want veel mensen denken, ja, maar ik moet ook een leider zijn, dat hoort erbij, terwijl van wie moet dat? Ja, vaak denken mensen van als ondernemer moet je alles kunnen. De baas zijn. Ja, dat is logisch.

Start een bedrijf. Ze gaat die medewerkers managen en je gaat blijven groeien en je blijft de baas. Ik vind het heel leuk om te horen dat er andere opties zijn. Dus jij hebt dan de keuze gemaakt om daarmee te stoppen. Hoe zag die stopzetting eruit en die overschakeling naar Rubicon, die fase? Dat was een moeilijk gesprek, inderdaad, met mijn co-founder. Maar ik denk dat we al een tijdje ook aangevoelden dat ik niet meer in mijn rol zat. En dan hebben we de knoop doorgehakt.

En dan... Dan hebben we de knoop doorgehakt om het bedrijf te verlaten. Iedereen... Ik wist het zelf als laatste bij dat gesprek, maar iedereen wist al langer dat ik meer geboren ben om te gaan kickstarten dan het te managen, dus dat was heel begrijpelijk. En dan heb ik nog een aantal maanden meegedraaid, nog een paar dingen overgelaten en dan kom ik in een soort van identiteitscrisis terecht, want je was het bedrijf, je hebt dat zeven jaar lang doorleefd, op zaterdag, zondag, maandag, elke dag opnieuw.

En dan plotseling heb je die identiteit niet meer van jouw bedrijf. Dus dan ga je fitnessen en kijken naar The Voice en proberen wat te sporten. Dus ik heb dat drie maanden gedaan, dat was ook een soort van periode waarin je kan zijn wie je wil zijn. Dus heel interessant. En ik denk, wat ik ervaar is, dat het eerste bedrijf vaak zo erg is over het eerste succes. Er gaat ook een stukje over succes en geld en iets anders. Ja, inderdaad.

Ja. Je moet iets uitbouwen en leren en het tweede doe je denk ik meer vanuit jouw passie of vanuit jouw doel of wat wil ik nu eigenlijk echt. En de pijn die ik heb ervaren tijdens die eerste vijftien jaar was net het alleen zijn, dus ik ging vooral op zoek naar wat kan ik creëren dat een beetje mijn eigen pijn die ik heb gehad de laatste vijftien jaar oplost en ik miste die diepgaande klankbordsessies. En dan zijn we begonnen met eentje en vandaag doen we er honderden per jaar. Maar hé, hoe zag die eerste klankbordsessie van Rubicon eruit?

Nou, nu ben ik thuis met een aantal ondernemers en ja, dat was zo'n mooi gesprek, daar was ook een bepaalde structuur in, dat ik voelde van ja, dit is het. Het hoeft niet moeilijker zijn dan dat, gewoon vijf ondernemers samenbrengen. Laat ze volgens een bepaalde structuur hun verhaal brengen in alle veiligheid. Stel elkaar vragen, wees niet oordelend. En dat was eigenlijk meteen duidelijk van dit is het. Ja. Ja.

Dat dit wordt gemist in de maatschappij. Dat is inderdaad die eenzaamheid hé, waar dat je ook over spreekt. Merk je dat veel binnen jouw netwerk, dat er veel ondernemers eenzaam zijn en aan wat merk je dat dan zo? Ja, ze zijn niet per se eenzaam in de zin dat ze geen familie of vrienden ofzo hebben. Dat is een gevaarlijk woord om te zeggen. Maar ze zijn wel alleen in hun eigen verhaal. Alleen in bepaalde pijnen.

Bijvoorbeeld, moet ik nu een leider zijn? Ik wil er eigenlijk niet zijn. Ik kan ook helemaal niet. Maar dat hoort hier precies zo. Dus ik zal het dan maar doen. Of is het normaal dat ik zo gestresseerd word van vijf uur vanmorgen, van de financiële stress die ik heb? Is dat normaal?

Of is het normaal dat ik helemaal niet durf te kiezen voor één doelgroep? Dus het alleen zijn in bepaalde pijnen leeft bij heel velen. En na één sessie is dat ook de meest gehoorde feedback van, amai, ik ben blij dat ik eindelijk een doelgroep heb. Dus het alleen zijn in bepaalde pijnen leeft bij heel velen. En na één sessie is dat ook de meest gehoorde feedback van, amai, ik ben blij dat ik eindelijk echt word begrepen in iets wat bij mij al zo lang speelt en dat het eigenlijk een stukje normaal is.

Dat anderen daar ook mee worstelen. Dus het denken van, oei, dit is ik, alleen ik, naar een doelgroep. Dit is normaal en dit is wij. Ja, dan kom je eigenlijk met verschillende mensen samen met diezelfde pijn of diezelfde loneliness en waarschijnlijk nog andere zaken meemaken waar je met andere mensen, bijvoorbeeld je familie, niet over kunt praten. Ook al zie je ze graag, ze gaan niet begrijpen wat er in je speelt als ondernemer, want ze zijn het vaak niet.

En dat kan wel heel mooi zijn om daar met andere mensen over te praten. En dat kan zo die last van je schouders een beetje verlagen. Er zijn veel ondernemersnetwerken en dat is super mooi. Maar wat onderscheidt Rubicon nu van andere organisaties? Ik ga het eens aan jou vragen. Stel dat je, als ik dat mag, mag ik eens even zo ondergaan? Tuurlijk. Stel dat jij op zoek zou gaan naar een...

Ja. Een groepje. Je werd alleen vandaag, klopt hè? Ja. Wat zou jij belangrijk vinden in zo een groepje van gelijke stemden? Langs de ene kant vind ik het heel belangrijk om mij te omringen met de mensen in dezelfde situatie. Dus die zelf nog in die opbouwfase zitten, oftewel alleen ofwel met andere mensen.

Maar langs de andere kant vind ik het ook heel belangrijk om mij te omringen met mensen die twee, drie, vier, vijf, zes, zes, zes, zes, zes, zes, zes. Die vier, tien stappen verder staan. Dat is ook waarom ik met mensen zoals jij praat. Dus in een organisatie zou ik die twee zaken heel belangrijk vinden. En ook dat het niet steeds onbekende zijn. Want vaak bij netwerken en zo, daar kunnen we het straks ook nog over hebben, is die eerste stap zetten iets heel moeilijk.

Zo weer volledig onbekende leren kennen. En weer zo van nul beginnen. Terwijl, waar je het over had ook, die klankbordsessies met mensen, als die je al wat meer kennen, ga je over meer kunnen praten en ga je dieper kunnen gaan. Dus ik denk die drie zaken, mensen in dezelfde fase, mensen in één of twee stappen verdere fase en een mooie mix van onbekende en bekende. Weet je ook, wat wij ook merken is, je zoekt mensen met een bepaalde professionele maturiteit en herkenbaarheid.

Dus liefst een beetje dezelfde fase, maar ook liefst ietsje verder, zodat je al een beetje kunt invoelen wat er gaat gebeuren in de toekomst. Ik vraag ook liefst een persoonlijke maturiteit, want je kan vijf toffe CEO's hebben die heel ver staan, maar dat je denkt van, wat een ongelooflijke puntje, puntje, puntje. En enorm ego. En luisteren niet en kunnen geen vragen stellen. Zijn zeer oordelend of weten het al wat beter. Dat ga je denk ik ook afhaken.

Dus de emotionele maturiteit is ook erg belangrijk. Zelfs in die mate dat het niet per se hoeft dat iedereen verder staat, maar dat mensen die gewoon matuur zijn en de juiste vragen of spiegels kunnen geven, vaak zelfs beter zijn dan iemand die het al tien jaar doet. En wat je dan aangeeft van die onbekende, dat onveilig gevoel van... Ik weet niet zeker of hier die groep een echt gesprek gaat hebben, gaat hier veranderen. Een stukje die stabiliteit, die veilige plaats vinden, dat je niet moet gaan netwerken en hopen dat het wel goed komt, maar dat dat eigenlijk een beetje gecureerd is.

Dit zijn vijf mensen, Ben, die voldoen aan de criteria die je aangeeft, je behoeftes, waar aan dat. En we delen wel de waarden, die kwetsbaarheid, die diepgang. We hebben een stukje die veilige plaats en iemand houdt de structuur en het gesprek vast. Dat maakt denk ik het verschil. Versus... De randomness van opwakkig netwerken en hopen dat je ergens goed terechtkomt en dat het een gesprek wordt waar je op zoek bent.

Dus ik denk dat het hetzelfde trekpunt heeft, maar veel meer gestructureerd en gefaciliteerd is. En dat het ook een selectieproces is. We moeten heel veel mensen weigeren omdat ze net niet aan die kernwaarden voldoen en dat we voelen, hiermee wil ik niet gaan barbecuen als het mooi weer zal zijn. Ja, nu zou het een regenbarbecue zijn. Dat is de vraag die we ons stellen. Wil je ermee op een barbecue zitten en kan die een open mind houden?

Of gaat die meteen in verdediging? Hoe werkt dat selectieproces? Hebben jullie... Misschien eerst de vraag, hoeveel ondernemers zitten er nu in het netwerk van Rubicon? Er zijn er ongeveer 250 in Vlaanderen. We willen er ook niet meer, omdat die diepgang te houden. En een zeventigtal in Amsterdam en Nederland. We hebben nog een paar nevencommunities die op andere niches focussen.

Dat zijn de marketingleiders en ondernemers die vooral rond zelfzorg werken. Dus dat zijn een aantal spin-offs. Maar dat is een beetje de essentie. En hoe bepaal je dan welke ondernemers je toelaat tot dat netwerk? Zeker omdat je nu zegt dat je op een punt zit dat er niet te veel meer gaan bijkomen. Door eigenlijk altijd eens mensen uit te horen om te laten deelnemen. Dus mocht jij zeggen van ik heb hier een meisje, ik wil een keer meekomen naar een groepje, dat in de plantentuin samenkomt.

Dan zou je zeer hard welkom zijn. En dan kan jij eens ervaren hoe die groep je aanvoelt. Maar ik kan ook de groep jou een stukje ervaren en zien. Dus ben iemand die bij ons past, willen we die er heel graag bij. En dat is een wederzijdse fit. En ik kan die met je die waarde voldoen. En als je drie uur al eens een diepte gaat met iemand, leer je die ook wel heel goed te kennen.

Waardoor je ook nadien voelt die fit of die fit niet. En vaak is het wederzijds. Iemand met heel veel ego die gaat zeggen, die diepgang wil ik eigenlijk niet. Want dat is een gevaar voor zijn ego. Dus meestal zit het voor elkaar dan ook niet echt. Dat is een beetje de manier. Door het te laten ervaren, kan je elkaar echt leren kennen en zien, klopt dit of klopt dit niet.

Met die 250 ondernemers in België doe je dan 100 kleinere events op een jaar. 100 klankbord sessies. Ja, zij komen samen in groepjes van ongeveer 20. En maandelijks. En dan kom jij toe samen met 19 andere gematchte ondernemers. En dan gaan we in subgroepjes aan de slag rond de thema's die bij jou spelen en werken. Amai, zit wel goed in elkaar. Hoe werkt dat logistiek-achtig?

Ga jij naar al die 100 events? Ja, we zijn met meerdere facilitatoren. Dus met een team van een vijf, zesstal mensen die faciliteren. Dat zijn mensen van mijn achtergrond in de psychologie. Om echt meer het diepmenselijke te kunnen aanhalen. Mensen die meer ondernemers- en vervaringsgerichte daarin zijn. Maar vooral het belangrijkste is dat ze oordeloos kunnen luisteren en vragen stellen. En kunnen ook een beetje spiegelen.

Het mag niet te braaf zijn als we een echo-kamer hebben waar we elkaar hard op mond praten. Een praatbarak. Het mag ook wel eens zijn van, Ben, ik hoor wat je zegt, maar je hebt al drie keer iets anders gezegd. Wat is het eigenlijk juist? Zo'n mensen heb je nooit in je leven. Ja. Die hun spiegel kunnen voorhouden. Nee.

En die vol liefde gewoon eerlijk zijn tegen je. Voila. Vol liefde, dat is het juiste woord. Ik ga even mijn vraag uit. Ah ja. Stel, er is een ondernemer aan het luisteren naar deze podcast. Wat ik hoop wel dat het geval is. En die vindt dat super interessant, Rubicon. En die zou heel graag eens meegaan, maar die weet zo niet wat te verwachten.

En daar is nog een beetje onzekerheid rond. Wat kan die verwachten op zo'n eerste sessie? Ja. Als je in verschillende steden in Vlaanderen actief bent, gaat hij redelijk dicht bij hem of haar thuis zijn. Dat is al een voordeel, dat je niet te ver moet rijden. En dan kan hij eigenlijk eens komen try-outen. Dan gaan we ongeveer een drietal uurtjes die persoon matchen op basis van een telefoontje met een vijftal ondernemers. Dan kan hij eigenlijk meteen zo in de diepte, niet direct twintig mensen, maar zo vijf is veel hababaarder.

Kan hij eigenlijk eens de vraag in die groep beantwoorden. En dan word je eigenlijk wakker van, wat houdt er jou bezig? En mensen denken dan dat het uniek is, waar ze mee van wakker liggen. Maar meestal is het wel uniek. Wel uniek, maar... Hoe moet ik het eigenlijk zeggen? Het is zijn verhaal of haar verhaal, dus dat is wel uniek. Maar de onderliggende pijlen, zeg maar, zijn universeel en zeer herkenbaar.

En dus gaan we daar een stukje in op ingaan, zodat die persoon eigenlijk met meer helderheid, meer inzicht, die gaat bevraagd worden. Lesson learned is ook bijvoorbeeld dat... We hebben een duizendtal ondernemers gehad, in zo'n duizendtal cases, zou je kunnen zeggen. Er is eigenlijk niemand die zijn vraag heel scherp kan stellen. Daar komt gewoon zo'n complexe bal aan woorden en emoties naar buiten. En één van de doelen is ook gewoon, ja, maar wat is het nu eigenlijk dat je je eigenlijk echt bezig houdt? En die vraag samen gaan finetunen, is vaak al zo... Het is helemaal niet wat ik dacht dat het was, maar het is eigenlijk iets anders.

Dus rust, helderheid, focus, vijf mensen leren kennen, diepgang verbinden, herkenbaarheid. Dat halen ze eruit. En dan kunnen ze nadien kijken of ze dat graag of vaker willen doen op een bepaalde frequentie of niet. Zit daar bij die groep van vijf mensen dan ook altijd zo'n curator of een moderator voorbij? Ja, dat is wel belangrijk. Anders krijg je te snel een praatbarak. Mensen zijn helemaal passeerde mensen. Dus anders krijg je heel snel...

Wout van Aert heeft gisteren teruggekoerst. Dus je hebt wel iemand nodig die zegt van... Wat was je vraag juist? En kan je nog eens herhalen? En wat bedoel je daar juist mee? Dus het werd veel rustgevender als je iemand hebt die het proces bewaakt. Ja, en dan ga je er ook meer aan hebben. En kan dan daarna nog, of op een ander moment, praten over Wout van Aert.

Daarna mag je nog een beetje drinken en een beetje over Wout van Aert praten. Maar als je daar bent met... Mijn geld is op, op mijn rekening, en ik wil er niet stoppen. Dan is het wel belangrijk dat ik vraag van... Wat maakt dat je wilt stoppen? En wat heb je al bekeken als opties en wat niet? Ja, dan laat ik niet toe dat je afwijkt om jezelf te beschermen. Laten we dan eens hebben over raden van adviezen.

Binnen bedrijven is dat vaak iets normaal dat ze dat hebben. Maar als persoon kan je dat ook hebben. En dat is misschien een beetje wat je met Rubicon ook mogelijk maakt. Wat vind je daarvan dat een persoon, een ondernemer, een raad van advies zou hebben en hoe zou dat juist in zijn werk gaan? Ja, een beeld dat we daar vaak van hebben is een beetje de Amerikaanse stijl. Een grote boardroom met mensen in pak. Vaak dan liefst investeerders die dan de kwartaalcijfers vragen.

Dus dat is een beetje een beeld dat we daar vaak van hebben. Dus dat boezemt wel wat schrikken voor velen. Dat is eigenlijk wat ze noemen een raad van bestuur. Dat is meer een formele rol. En dat is handig, maar de meeste bedrijven hebben dat vandaag nog niet nodig. Zeker in de fase waar we hierover spreken bij de jonge ondernemers. Maar een raad van advies of een mentor of iemand die wat kan spiegelen is wel heel waardevol. Het is heel mooi dat je zelf zoekt en op een goede manier probeert je daarin te verrijken.

Je kan eigenlijk in duizend vormen gaan gieten. Het is vaak ook een eer voor iemand die al een beetje ervaring heeft om gevraagd te worden. Dat geeft voldoening om iets te kunnen teruggeven. Dus het ego is daar ook een trigger. Dus heel veel mensen willen eigenlijk wel heel graag helpen. Dus ik zou vooral aanraden om te kijken naar wie heb jij nodig als je werkt in de pharma-industrie. Vraag het dan aan de drie grootste pharma-ondernemers in Vlaanderen. Als je niet goed bent met sales, vraag dan een ervaren sales manager om jou wat te helpen.

Kijk in je eigen netwerk. Kijk bij vrienden. Vrienden, familie. Dus probeer er vaak mogelijke gesprekjes te hebben met adviseurs, raad van advies. Mensen die je op een bepaalde frequentie kunnen dienen in een thema dat je vandaag zelf nodig hebt. Je kan het ook een beetje formeler instellen. Dat je een raad van advies neemt. Bijvoorbeeld, jij trakteert de lunch en we gaan één keer per kwartaal met vier gaan eten.

Dan kan je vier mensen gaan vragen. Het enige gevaar is, en redelijk waarom Rubicon bestaat is, dat dat redelijk informeel is. Dat is los. Je bent niet af van vrijwilligers. Die zijn er niet vaak op getraind altijd om dat te gaan doen. Dus ik geloof veel meer in een soort van vaste structuur. Maandelijks, tweemaalnelijks. Waarbij je weet dat je je peers hebt.

Want een mentor kan ook vaak... Ik heb het ooit zo gedaan. Maar dat is niet hetzelfde als ik zit er nu middenin. En mensen nemen ook iets aan, maar mensen die er ook zelf middenin zitten. Dus doe het met je peers. Doe het gestructureerd. En probeer ook vooral naar die diepere laag te gaan. Naar het mens zijn achter het ondernemer.

Het is niet een ondernemersvraagstuk. Het is bijna altijd een menselijk vraagstuk. Wat geloof je? Wie ben je? Hoe communiceer je? Dus het puur te professioneel zien is vaak niet de oplossing. Mijn ervaring leert dat eigenlijk... De echte case is nooit te maken hebben met...

Wat je kan vragen aan ChatGTP. De echte vragen hebben te maken met... Wie ben ik? Wat geloof ik? Wat heb ik ooit gezien? En dat vraagt wel een stevig klankbord. Met... Die blinde vlekken kunnen spotten.

Want... Je doet maar wat uiteindelijk. We doen allemaal maar wat. Maar wat maakt dat we dat doen? En wat zien we niet? En wat geloven we? En wat hebben onze ouders verteld? En wat hebben onze broers verteld?

En onze vorige baas? Dat nemen we mee in elke ondernemerstap. Is dat iets wat jij ook hebt gedaan? Zo bewust een raad van advies opgesteld? Of is dat eerder... Automatisch of toevallig in je leven gekomen? Want je hebt wel altijd je omringd met mensen. Ik heb en ik had een heel goeie co-founder.

Wat heel waardevol was. En we hadden wel zo'n Amerikaanse raad van bestuur bij het vorige bedrijf. Dat was niet hoe het moest zijn. Maar ik ben wel altijd nieuwsgierig geweest. Ik ben wel altijd op zoek gegaan naar mensen die mij konden spiegelen. En doorheen de jaren zijn die mentors ook veel meer mensen geworden. Die in het diepere psychologische werk gaan. Omdat ik ook merk...

Ik heb ADHD. Dat drijft mijn leven. Als ik daar niet bewust mee omga. Door mensen die daarin echt gespecialiseerd zijn. Dan ga ik het fundament niet gaan veranderen. Dus... Mijn mentors of raad van advies zijn vooral vandaag mensen die... Mij kunnen helpen om mijn diepere psychologie te begrijpen.

Of mijn denkbeeld. En die mij echt goede vragen kunnen stellen. En dat kan evengoed een andere ondernemer zijn. Heel veel mensen zijn ook gewoon heel empathisch van harte. En kunnen helpen. Je hebt het al een aantal keer vernoemd. Dat je ADHD hebt. En je komt daar ook voor uit.

Niet dat dat een ziekte is ofzo. Maar dat heeft wel een invloed op jou als ondernemer. Hoe is dat om een ADHD ondernemer te zijn? En waar merk je dat zo? Heel interessant is dat eigenlijk 1 op de 3 ondernemers ADHD heeft. Of is neurodivergent. Dus het komt heel vaak voor. Wat zijn de...

De voordelen is hyperfocus. Je kan gerust 12 uur per dag aan die stoel daar zitten. En niets horen. Ook niet... En dat is dan het probleem bij de ADHD'er. Dat je dan niet meer hoort wat de andere mensen zeggen. Dus ik ga in hyperfocus. Mensen denken vaak dat het een gebrek aan focus is.

Maar eigenlijk is het... Je komt te veel aan focus op de dingen die je interesseert. Als je niet interesseert zoals administratie. Dan heb je het er ook helemaal niet. Dus hyperfocus is een enorm talent. De impulsiviteit kan je als negatief beschouwen. Maar het is ook een enorme kracht om gewoon te doen. Om die mail te sturen.

Of om je telefoon te nemen en iemand op te bellen. Om in actie te treden. Dus... En het belangrijkste waar heel veel mensen het aan merken is... Het piekere brein is heel veel ideeën in je hoofd. Heel veel van... Heel veel gedachtes. Heel vaak bezig zijn met werk.

En... Ja, en vooral ook met je die adrenaline en dopamine creëren. Om je intens leven te hebben. Dus ondernemerschap is ook een perfecte weg om... De behoeftes van de ADHD'er te voldoen. Het geeft adrenaline en dopamine die je zoekt. En tekort hebt als in je brein. Om net een intens en mooi leven te hebben.

Mooi uitgelegd. Dat van ADHD is al prachtig uitgelegd. En ik merk het ook in de gesprekken dat ik al heb gehad. Hoeveel ondernemers dat er ADHD hebben. Of op een andere manier neurodivergent zijn. En dat is inderdaad wel een superkracht. Maar dat is denk ik ook wel belangrijk voor zo'n type ondernemers. Om zich te laten bijstaan op die andere zaken.

Zoals administratie en andere dingen. Hoe doe jij dat? Ik heb ook geleerd dat als het mij geen energie geeft... Routine en wilskracht werken niet voor het brein. Omdat dat haakstrakt erop dat ik moet leven in de functie van wat dat mij energie geeft. En dus alles wat ik kan outsourcen wat mij geen energie geeft, heb ik geoutsourced. Alles van administratie, sales, operaties... Dat zijn allemaal freelancers die ermee aan de slag gaan.

Dus niet proberen, zou ik zeggen. Outsource als het kan. Natuurlijk, het budget moet er wel zijn. En zo niet, dan moet je misschien schijken naar een moeder of een vader of een zus of een jobstudent die iets kan helpen daarbij. Een andere manier is een beetje wat ze noemen bodydobbeling. Dat is, laten we samen wat administratie doen. Dan houden we elkaar allebei in act. Ehm...

Heb ik zo'n vraag kwijt? Ja, hoe je je laat bijstaan dan door zo'n mens. Hoe je dat probleem... Ja, dus omringen. Ehm... Ehm... Ja. De professionele hulp bij een therapeut of een coach of een psychiater.

Medicatie. Ehm... Is ook heel belangrijk. Dus er zijn best wel wat professionele omkaderingen voor. Het probleem is dat het een heel lange wachtrij is. Eén jaar, twee jaar. Dus wie ermee worstelt, heeft weinig kans op... 8 op de 9 is ongediagnosticeerd.

Je sterft 8 jaar vroeger. Ze hebben het grootste probleem volgens het World Health Organization. Dus het is ook een heel onbekend thema. ADAD? Ja. Amai. Het is een... Versteek niet.

Het probleem is dat er ook heel veel TikTok-filmpjes rond zijn die je laten geloven dat je het altijd niet hebt. Dus daarom dat wij samenwerken met... Binnen Rubikon met een psychiater specialiseerd in ADAD bij volwassenen, bij hoog functionerende volwassenen. Wat ondernemers vaak zijn. Ehm... Om het een beetje meer evidence-based aan te pakken.

En omdat er ook gewoon zoveel zijn, het is eigen aan het vak, is er ook gewoon meer nood aan... Psycho-educatie. Evidence-based. Psycho-educatie. Oefeningen. Omkadering. We hebben ook onze eigen groepjes met turbobrainers, zoals we ze noemen.

Dus we willen ook wel een beetje omkadering te bieden om daarin te kunnen driven. Over dat outsourcen. Nu even heel praktisch. Iemand die alleen werkt. Je hebt heel veel freelancers, ik werk ook nog alleen, die willen groeien en die bepaalde zaken uit handen willen geven. Want je kunt niet in alles goed zijn en je kunt ook niet alles blijven doen als je wilt groeien.

Hoe ga je dan daar gaan outsourcen? Hoe ziet dat eruit, die eerste stap naar outsourcing? Ik zou je eens in kaart brengen, en dat kan ook via JustGTP, van wat zijn alle taakjes die ik vandaag doe. Dat je eerst een origine hebt van een lijstje van ik moet elke maand drie facturen maken, ik moet acht facturen betalen, zeg maar iets. Dus maak het heel concreet. En dan een keer dat je dat lijstje hebt, kijk je een beetje naar wie heb ik dan juist

nodig. Vandaag zijn er heel veel platformen of op LinkedIn of via JustGTP vraag je wie is er een goeie freelance VA of podcast host of podcast editor of grafisch designer of copywriter. Heel veel taken van die taken worden door JustGTP nu gedaan. En dan kan je die eigenlijk in een soort van micropakketjes, dat kan zelfs maar een uur per week zijn, outsourcen aan iemand die je daarin helpt. Stel jij één uur per week. Een uur per week taken die jou geen energie heeft kunt outsourcen.

Dan ben je al misschien een beetje lukkiger en kan je al, ja. Ja, het moet ook niet direct alles zijn hé. Nee, het begint wel bij gewoon met een uurtje per week of een uurtje per maand zelf. Ja. Jij bent heel veel bezig met psychologie hé en hoe dat mensen hier aan elkaar zitten. Maar waar is die interesse gekomen? Ik denk in eerste instantie om jezelf te begrijpen natuurlijk. Ik heb altijd wel geen mensen gehad.

Ik heb gemerkt dat er, dat mijn hoofd wel anders functioneerde. Dus ik heb al sinds een jaar ook door dat het het ADHD stukje is. Dus ik heb lang gezocht naar mezelf. Maar ook een ongelooflijke fascinatie om, ik zie een beetje mensen als puzzels en ik vind het fascinerend om die puzzel te kraken waar het vroeger meer strategie was en een go to market vraagstuk zeg maar, is mijn interesse vooral geschift naar wie is Ben en wat maakt dat Ben, Ben is. En wat zijn de gedragingen, overtuigingen, welke verandering zoekt hij.

Ja, dat vind ik enorm fascinerend. En daar heb je heel veel componenten aan die, waar we meer en meer in aan het bijscholen zijn om te begrijpen, ja, hoe kan je daar die verandering in brengen. En dat vind ik enorm, enorm interessant. Hoe ben je daarin aan het bijscholen? Ik heb een jaartje een opleiding psychotherapie gevolgd. Ik heb enorm veel gelezen de laatste jaren, maar dat is ook een beetje een valk wel, want lezen is niet doen.

Dus ik probeer ook heel veel dingen te doen. Als ik eigenlijk een oefening ergens heb opgepikt of geleerd, ga ik die ook meteen toepassen en duizend circles, dus dan heb je ook wel heel veel oefenruimte. Dus er zijn al heel veel experimentjes gebeurd in die sessies. Ja, zelf heb ik heel veel begeleid. Ik ben continu wel ergens aan het bijleren, individueel of in groep, met psychologen, psychiateren nu, therapeuten, trainers, facilitators. Ik heb een heel grote honger naar kennis en naar oefeningen.

Dus het is een beetje zelf-educatie. Ik ben nimmer nog eens te laat geweest om nog een diploma psychologie, academisch iets in erbij te nemen. Dat is ook wel een beperking, want je kan niet alles zomaar gaan inhalen. Maar ik probeer het wel zo professioneel mogelijk aan te pakken waar mogelijk. Waarom ben je daar te laat voor? Het zal mij vier jaar kosten om terug een diploma psychologie te gaan. Maar ik heb ook zelf al een heleboel trainingen gezien met andere psychologen.

En dan merk je ook wel dat zij ook maar gewoon een diploma hebben, net zoals we ooit zelf zijn afgestudeerd in economie of in rechten, dat eigenlijk nog geen pragmatische waarden heeft. Dus ik merk ook dat je eigenlijk, buiten wat boekenwijsheid, er nog niet extreem veel kan uithalen. Het is vooral de praktijkervaring hebben en daarin heel veel oefeningen doen en je laat de bijstand zelf worden gesuperviseerd. Door dat. Mensen die het al jarenlang doen, dat de echte waarde zich maar heeft.

Je hebt er ook duizend stromingen in, dus het is zo divers qua aanbod, dat het ook niet meer één richting of zo is. Het zou een beetje tijdverspilling zijn voor wat je er dan uiteindelijk... Ja, en het zou misschien eerder het ego voeden van ik heb een diploma, dus ik mag mezelf zo noemen, dan dat het pragmatische waarden zou hebben. What is the monkey mind? Monkey mind is het piekerbrein. We zijn een heel hoofdelijke samenleving, dus van zodra er iets ons triggert, of we

hebben een tekort aan het depammeren, dan pakken we ons Instagram. Instagram zien we een concurrent. Concurrent denken we, ik moet mijn aanbod aanpassen. En dus we zitten heel lang in ons hoofd. We zijn piekeraars, verslaafd aan piekeren, omdat het ons een gevoel geeft van veiligheid. Als ik veel over iets nadenk, heel pieker, dan heb ik het idee dat ik in controle ben over iets. Dus we hebben wat geleerd om te monkey minden als samenleving.

En voor veel mensen is dat, inclusief voor mezelf, is dat een bezigheid geworden. En met de smartphone en alle prikkels die er vandaag zijn, is het moeilijker en moeilijker geworden om uit ons hoofd te stappen. En meer zo voelen, het gevoel van rust, na sport of na meditatie of na een ijsbad. Dus we vinden het moeilijker en moeilijker precies. Om uit ons hoofd te geraken. En dat is dan een soort van nadeel of valkuil daarvan, dat je te veel in je hoofd zit en moeilijker daaruit rijdt?

Of zijn er nog? Het nadeel is dat je daar heel veel tijd aan spendeert. Mensen spenderen inmiddels uren per dag aan piekeren, terwijl het eigenlijk geen nut heeft. Dus je bent niet bezig met te leven terwijl je piekert. Het nadeel is dat het heel vermoeiend is, dat je ook niet altijd in actie komt, dat het alleen maar jouw wereld is en niet de blinde vlekken of de akken die je niet ziet. En dat je ook een soort van onrust ervaart.

Het is onrustig op dat moment. Terwijl het gevoel van zo, ik heb vakantie, ik heb veel gesport of veel gewandeld, dan ben je meer zo in die rust. Dus ik ervaar dat het voor veel ondernemers moeilijk is om uit hun hoofd te geraken. Ze zijn continu bezig, dag en nacht, met hun werk. En wat kan je daaraan doen? Want dat is wel een probleem, dat we constant in ons hoofd zitten. Dat heeft een invloed op relaties, dat heeft een invloed op hoe je jezelf voelt, op je gezondheid

denk ik ook wel. Op je slaap, op alles. Wat kan je daaraan doen? En meer specifiek, wat doe jij daaraan? Voor mensen met ADHD is het nog erger. Dus nog meer last van. Ik ben altijd de dromerige vader of collega. Of...

Heel veel aan het nadenken. Ik ben ook zoekende. Ik blijf zoekende. Ik heb al heel veel geprobeerd. Ik heb gemerkt voor mezelf dat meditatie-apps niet goed werken. Dus ik heb ietsje stevigere prikkel nodig om echt tot rust te komen. En voor mij vandaag, als je het meest goed werkt... Ik heb hier in de kelder een soort van zelfbouws sauna staan.

Ik ga een tijdje daarin zitten. Dat doe ik ongeveer drie keer per week. En dan, als ik de energie heb, dan werk ik het beste. Er staat er buiten zo een plastic badje. En dan ga ik even in heel koud water zitten. En dan zie je terug de blaadjes aan de bomen. Voel je de zon of de regen. En dat werd voor mij het beste vandaag.

En sporten. Maar je hebt niet altijd op de tijd om een uur te gaan sporten met kleine kinderen. Dus ik merk dat als er overload is, dan probeer ik die combi of één van die combi's te gaan doen. Dat vind ik heel interessant. Bijvoorbeeld bij een ijsbad... We gaan dat ook straks doen. Ik sta daar voor open hoor. Bijvoorbeeld bij een ijsbad, dan kan je niet nadenken.

Je zit daarin en je gaat niet nadenken over... Welke facturen moet ik nog betalen? Of hoe moet ik hier nog sturen? Dat is gewoon... Dit is koud. En ik wil hier uit. Maar ik ga er niet uit. En dan ben je daarmee bezig. Eigenlijk gaat het over...

We zijn altijd in fight or flight of freeze. Dat is onze sympathische zenuwstelsel, ons stresssysteem. Dat wordt continu gevoed omdat we altijd een beetje in overleving zijn door de prikkels die er zijn. En te proberen te shiften naar dat sympathische zenuwstelsel, dat systeem van rust, is belangrijk. En de twee technieken die er heel goed bij werken is een koude prikkel of een ademprikkel. Ook heel populair aan het worden is om wat steviger te ademen. Een beetje te gaan hyperventileren. Omdat je ook heel sterk rust kunt voelen nadien.

Meditatie kan helpen. De dingen uitschrijven voor jezelf. Gaan journalen. Er zijn zoveel manieren die je kan proberen daarin. Dat moet klikken met jou ofzo. En een keer dat je routine hebt, lukt het. Maar iedere persoon is daar anders in. Je hoeft geen ijsbad te hebben, bij wijze van spreken.

Jawel jawel. Het kan helpen. Een ijsbad gewoon... Het is mijn manier, maar voor veel mensen is dat een grote drempel. Terwijl het went, uiteraard. Maar dat is mijn manier. Maar dat is ook eigen aan mezelf ofzo, denk ik. En niet voor iedereen heel goed werken.

Je sprak daarnet over vaderschap. Even heel kort. Hoe is het om heel veel te werken, te ondernemen aan een hoog niveau en vader te zijn? Dat is een interessante vraag en combinatie. Ik heb wel het voordeel dat ik mijn agenda zelf kies. Gisteren was het woensdag, geloof ik. Ik was thuis en de kinderen waren thuis, dus ik was er wel. Ik kon mee eten met hen.

Dus de vrijheid en agenda is wel handig. Het zijn ook mega spiegels. Als ik dromerig ben, dan zien ze dat. En dan benoemen ze dat ook. Als ze zeggen, doe je laptop dicht of doe je gsm weg. Dus ze spiegelen je daarin. Het is uitdagend, maar het is ook wie ik ben. Dus ik had vroeger meer het gevoel van schuld.

Ik zou moeten toch nog een keer een extra dag er zijn. Maar aan de andere kant probeer ik ze ook gewoon te betrekken in mijn wereld. Ik neem ze mee soms naar mijn werk of ik ga met hen eens gaan eten. Dus ik probeer dingen te doen waar ik zelf ook energie van krijg. Of waar we allebei energie van krijgen. En vaak voor hen eens wil doen om het samen te doen. Dat ik probeer om het te integreren in elkaar. Mooi.

Dat lijkt me wel heel uitdagend. Ik denk dat er veel ondernemers zijn. Ik weet het niet, ik heb zelf nog geen kinderen. Maar dat dat wel moeilijk is om dat er ook nog bij te pakken. En je werk vraagt veel van je. Je wilt ook tijd spenderen met je kinderen en daar volledig zijn. Maar moeilijk om dat af te zetten. Die knop van werk.

Ja. Maar dat is ook eigen aan de persoon. Ikzelf en heel veel ondernemers hebben daar wel lastig mee. Dus ik probeer dingen te doen die helpen. Ik denk dat heel veel ondernemers en vaders zich heel schuldig voelen. Is het werk of gezin? Is het ondernemen? En beide trekken heel hard.

Als je geen geld op de rekening hebt, ben je dan maar eens bij je kinderen te zijn. Dan ben je helemaal opgenomen door... Hoe gaan we dan de volgende klant vinden om de volgende factuur te betalen? Dus voor veel mensen is er continu twee strijden. Als ze bij hun kinderen zijn, voelen ze zich schuldig naar hun werk toe. Als ze op hun werk zijn, voelen ze zich schuldig naar hun kinderen of naar hun gezin toe. Dus die continue tweestrijd kan heel verscheurend zijn. Dus wat voor mij werkt is om het een stukje te proberen...

Omarmen. En te zien van... Hoe kan ik het combineren met elkaar? Dat het niet te veel of of is, maar en. En hoe kan je dat dan combineren met elkaar? Bijvoorbeeld, vorige week is mijn dochter mee geweest naar een sessie in een prachtige locatie. En dan heeft zij met je gespeeld op een prachtig domein in de natuur. En ze is zelf tijdens de workshop even op mijn schoot gezeten.

Dat is... Ja, ik kan dan zeggen van dit hoort niet of dit kan niet. En dan denk ik ja, whatever. Dat kan duidelijk wel. Het kan duidelijk wel. Het kan wel. Dus ja, misschien moeten we het ook niet helemaal zo gescheiden houden. En mag het wel een beetje door elkaar lopen.

En... Ja. Ik... I'm just trying. Wat is eigenlijk het probleem om je dochter of zoon mee te nemen naar een klantenmeeting? Die kan perfect ook eens mee eten. En... Ja, wat maakt dat het allemaal zo gescheiden moet zijn?

Dus misschien is het ook wel een oproep om... Om het, waar mogelijk, nog meer te vermengen. Misschien is dat bij jou gewoon mogelijk. Omdat die... Natuurlijk omdat die deftig opgevoed zijn. Maar als er zo kinderen tijdens een meeting zitten schreeuwen omdat ze een ijsje willen of een speelgoed willen ofzo. Of niet akkoord zijn met wat.

Met dat ze geen aandacht krijgen. Dan heeft dat wel een invloed op de meeting. Ik denk nou ook wel, als het gaat over toestemming. Als ik zou zeggen, mijn dochter is hierbij en die zit hier een beetje te babbelen of te luisteren. En jij zegt, in alle eerlijkheid. Dat is niet oké. Of het is oké op het einde.

Dan hebben we er een gesprek over. En misschien is het helemaal niet zo'n probleem als we vaak denken. Maar er moet wel een gesprek over zijn. Misschien op voorhand. Anders gaan we het zelf invullen. Terwijl, als het mij niet te hard zal storen, zou ik er ook geen probleem mee hebben. Dat er hier nog een... Of het jouw dochter of zoon is die daar zit te spelen.

Of... Even gezegd, zou het misschien ook wel wat authenticiteit geven en charme. En ook... Het zou wel interessant zijn. Moest je nu je dochter zien? Ja. Ja. Ja.

Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja.

Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja.

Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja.

Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Super. Super tof...

Is goed. Ik denk nieuwe opd avergeer... SPvehneien g Ronnie? Maar als ik wil bij mezelf blijven, denk ik dat een van de trends zal zijn voor de mensen die dat wensen, om ook nog wat dieper in het psychologische bad te duiken. En ik denk dat veel meer mensen daar wel voor openstaan om zichzelf echt te leren kennen. Dus ik wil ze graag meenemen in mijn pad. Dus ik zie mezelf wel nog meer evolueren als een oude, grijze psychotherapeut.

Misschien een meisje die hier in de tuin de nieuwe bens van deze wereld helpt om tot inzicht te komen. Dus ik denk minder ambitieus, maar een meer diepgang aan rust. Ik voel het precies dat je zo rust hebt gevonden. Ik ben ook veertig dit jaar en misschien is het ook nog een jaar van verandering. Maar na twintig jaar ondernemen is het nu ongeveer. Voel ik wel aan dat... Dat intens leven ook eens een ander soort intensiteit mag hebben. Dus ik zoek meer de rust in de diepgang dan de veelheid en de snelheid.

Dus de wijsheid komt zo bij veertig ongeveer. Ik moet nog even wachten. Ja, nog wel even. Oké, dat is aardig. Ik vind het echt leuk om dat van u te horen. Ik ben al twintig jaar aan het ondernemen geweest, wat extreem lang is. En al die lessen waarmee je na twintig jaar pas komt, of die komen doorheen de tijd. In het begin denk je, ik moet zo hard mogelijk gaan en heel veel werken, geld verdienen, succesvol zijn.

In een andere fase gaat het meer om impact maken ofzo. En verbinding. En nu gaat het over diepgang en andere fases. Dat vind ik iets heel mooi. Ja. En ook weer niet. Want morgen kan ik ook heel ambitieus en creatief zijn. Maar misschien dat het meer een-en wordt in plaats van... Of dat de balans wordt. Wat verandert.

Het zou ook jammer zijn dat we onze jeugdige ondernemerspassie kwijtraken. Dus kunnen we ook op dezelfde dag een start-up gek idee lanceren. En het lijkt me de tijd ook. Waar rust en wijsheid overgeven. Zit dat er nog in voor u? Nog een start-up? Altijd. Elke dag opnieuw. Ik voel dat dat... Voorbeeld, vandaag zijn er heel veel agents die kunnen gebouwd worden.

Super interessant. Dus... We hebben een aantal ideetjes gelanceerd om ook daar iets mee te doen. Dus dan voel ik van... Dit zal wel gedurfd zijn. Dan denk ik... Misschien toch wel doen. Zalig.

Ik denk dat het eigen is aan het aard van het beestje. Om het... Continu te experimenteren. Het zit je nu nog eens naar die nul te gaan om dan weer naar de één te bouwen. Ja. En ook door elkaar. En op verschillende manieren. Misschien nog een paar korte vraagjes om stilaan af te ronden. Je focus als ondernemer.

Om van... Nul naar één te gaan. Waarin ligt dat voor je? Uhm... Ik denk sales. Die product-market fit. Ik denk, als je... Uhm... Als je kan verkopen.

Dat dat de eerste stap is. Want... Heel veel mensen blijven heel lang bouwen aan een product of een dienst of een website. Maar ik zou in die eerste fase vooral kijken naar... Vind ik hier mensen die bereid zijn om te betalen? En dat kan nog... Niet minstens gevens zijn en heel veel kosten. Maar...

Je hebt... Je hebt die... Product-market validatie. Die echt voelen van... Dit is wat er leeft. Daar zal ook... Er al veel energie in steken. En al de rest komt later.

Mhm. Eerst zien dat er... Dat uw ding... Uw idee... Verkocht kan worden. Ja, en zo snel mogelijk valideren en proberen en... Pingpongen en... Dus heel snel proberen naar de markt te gaan.

Welke routine of tool of gadget dat je dagelijks gebruikt... Of vaak gebruikt heeft een heel grote impact op je leven? Ehm... Dat ijsbadje is misschien één. En een andere die ik ook wel heel lang volhoud is... Ehm... Ehm... Ik ben...

Ik sta vroeg op. Omdat het moment is dat er om... In 2007 is er ook niemand die... Die... Die animou trekt. Ik heb ook die diep focus tijd nodig. Dus... Ik probeer wel heel lang aan vol te houden.

Zelf ook op zaterdag. En vaak ook zondag. Om gewoon tussen zes en zeven een uurtje... Te werken en iets af te werken. En wat mails te doen. Dus... Het is een gewoonte. Maar...

Dat ene uur is het equivalent van drie uren denk ik overdag. En ehm... Ja, als je dat kunt constant volhouden dan... Dan helpt mij dat. Met heel veel rust. En ik heb al heel veel gedaan voordat de wereld wakker wordt. Dus dat vind ik eh... Ook wel heel fijn hè.

Wat mij echt dient weet ik niet. Ehm... Maar het is iets waar ik wel al heel lang naar leef. Ja. Die sereniteit van de ochtend. Van de vroege ochtend. Dat is iets supermooi. Ja.

Daar heb ik ook al mee geëxperimenteerd. En... Als dat past in je leven is dat echt... Aan te raden als het ook bij jou past als persoon. Want iedereen heeft wel wat andere energieën. Maar... Het is zo een... Zalig gevoel.

Om... Al een brok... Werk gedaan te hebben. Of al aan jezelf kunnen gewerkt te hebben. Of al... Kunnen gelezen hebben of gesport te hebben. En nu een dag begint nog maar. En bij jou als het mag nieuwsgierig zijn?

Ik heb... Nu is het even... Nu zit ik persoonlijk even in een persoon... Een periode van hustle. Even heel veel werken. Omdat ik veel... Veel op mijn vork neem. Of...

Veel bezig ben. Maar waar ik zo het meest van genoot in die periode van vroeg opstaan was of wel gaan sporten of wel lezen. Dat zijn zaken waar ik van tot rust kom. Vooral sporten dan. En lezen is iets waar ik nu persoonlijk te weinig doe. En dat vind ik heel jammer. Maar ja, werk moet ook gebeuren.

Maar toch die zaken. Als je... Als je even een half uurtje tot een uur gaat lopen. Dat is... Dat is even tot rust komen. En daarna ben je klaar. Klaar om weer aan je dag te beginnen. Mooi.

Ja, mooi. Is er iets wat in je hoofd zit wat je had gehoopt dat ik had gevraagd? Of waarvan je had gehoopt dat we daarover hadden kunnen praten en dat ik nog niet heb gevraagd? Nee. Ik denk dat je dat heel goed hebt gedaan. En ik heb eigenlijk het gevoel dat we heel veel hebben gezegd. Dus ik denk het niet.

Ik vond ook dat we diep zijn gegaan en dat het wel een eerlijk gesprek was. Ik heb er enorm van genoten. Als afsluiter, om toch nog een beetje wijsheid en advies door te geven. Wat is het advies dat jij meestal geeft aan mensen wanneer ze naar jou komen? Vaak zijn dat specifieke dingen. Maar wat is zo één advies dat echt resoneert? Ik denk dat er nummer één ondernemerskill voor, nummer één ondernemerskill is, leren open vragen stellen.

Daar heb ik het reststuk over gehad. Maar dat maakt je een betere verkoper, een betere leider, een betere co-founder, een betere vader, een betere vriend. Dus de kracht van oordeellos luisteren door open vragen te stellen. Dat wil zeggen met hoe, wat, wie, waar, wanneer. Zodat mensen zich echt gehoord voelen. En dat ze ook de kans krijgen om zichzelf beter te begrijpen, want daarover gaat het. Dat is een enorm krachtige skill.

Ik denk dat we als samenleving de kracht van luisteren en open vragen zijn kwijtgeraakt. En die oefenen gaat je heel veel brengen. Krachtig. Wil je daar nog iets aan toevoegen? Nee, want het maakt vooral dat je andere mensen de kans geeft om zichzelf echt te begrijpen. En dat is de ervaring dat heel veel mensen niet weten wat er echt speelt bij zichzelf. Zowel rationeel als emotioneel. Ja.

Dus als je daarbij kan helpen om vooral ook het emotionele stuk meer ruimte te geven. En de behoeftes, de data, de functie die het zich geeft. Dan help je mensen enorm. Dus de kracht van vraagstelling om de emotionele intelligentie bij de ander te gaan cultiveren is een enorme kans. Dan misschien toch nog als afsluiter, want je sprak daarnet over boeken. En het gaat hier een beetje over introspectie en over jezelf leren. Wat is een boek dat je zou aanraden voor mensen die dat willen? Mensen die daar zo aan mee zouden beginnen.

Met een vraagstelling? Ja. Rond zichzelf ontplooien. Of uw favoriete boek dat een grote impact op u heeft gemaakt. Er zijn er misschien wel heel veel, maar... Ja, dat is het probleem. Een aanrijdertje voor mensen die beginnen aan dat pad. Ik zou geen boek aanraden.

Ik heb gisteren toevallig een postje geschreven en ook gelezen dat de top drie functionaliteiten, functionaliteiten van ChatGDP zijn vriendschap, therapie en it's on your purpose. Dus eigenlijk puur emotionele vraagstukken. Generationele. Dus ik zou willen uitnodigen om een keer af en toe eens te proberen om niet alleen maar vertaald dit is of wat dit samen. Om ook eens te vragen van ik zit hier mee, kan je dat voor mezelf eens even samenvatten of kan je dus oorom zitten in een verbindende boodschap.

Dus ik zou aanraden om meer complexere vraagstukken te delen met ChatGDP waar je eigenlijk niet zo goed weet wat het is. Dus hoe vager, proberen. Dat zou mijn tip zijn. Ja, mooie tip. Dankjewel Matthias voor dit diepe en open gesprek. Dankjewel ook om niet zomaar op mijn vragen te antwoorden maar een beetje dieper te gaan en soms er je eigen antwoord op te geven. Dat maakt een gesprek veel leuker dan hoe een vraag antwoordt.

En ik heb er enorm van genoten. Ik ga sowieso linken naar al jouw socials en website enzo. Maar als iemand in contact wilt komen met jou of meer te weten wilt komen over Rubicon, wat is de beste manier om dat te doen? We mogen een mailtje sturen naar Matthias met th.rubicon.be en via onze website kan je ook een soort van try-out eens aanvragen en dan kijken we hoe je met je bent en mag je eens kortkennis en dan schrijven we je in, in een van onze try-outs in Vlaanderen.

Dus ik zou vooral ook eens komen try-outen. Voilà, je bent welkom. Dankjewel. Dankjewel Matthias. Jo, merci. Dankjewel.